Samen met een delegatie uit Loksbergen konden we in september op bezoek bij Brik Boom. We werden heel gastvrij ontvangen door de vrijwilligers van EMABB en kregen een erg interessante rondleiding.
Brik Boom is gevestigd in de gerestaureerde tunneloven van Steenbakkerij Verstrepen. De oven werd gebouwd in 1925. Na 1970 sloten de steenbakkerijen in Boom één voor één de deuren. Steenbakkerij Lauwers werkte in de oude steenbakkerij Verstrepen verder tot in 2006.
In 1993 kocht vzw EMABB een deel van de steenbakkerij aan en richtte er het Ecomuseum en Archief van de Boomse Baksteen in. Jarenlang beheerden ze de gebouwen en stelden ze open voor het publiek. Toen een grondige restauratie van de oven onbetaalbaar bleek voor de vzw kocht de gemeente Boom de site over voor een symbolische bedrag. Samen met de Stichting Kempens Landschap werden de gebouwen gerestaureerd en in 2022 opende Brik Boom de deuren.
EMABB bleef betrokken bij de restauratie en herbestemming van de site. Zij houden nu het verhaal levend en met een grote groep vrijwilligers houden ze het bezoekerscentrum open en organiseren ze de rondleidingen.
 |
| Onze gids in Brik Boom bleek ook de dochter van een Boomse steenbakker (foto Patrick Boucneau) |
De rondleiding
We werden rondgeleid door de dochter van een voormalige steenbakker van deze ringoven. Dat maakte het verhaal erg persoonlijk en doorleefd. De inrichting van het bezoekerscentrum is leerrijk. In een van de oude woningen bij de ringoven is een onthaalruimte met café, 't Baksteentje. De compacte tentoonstelling daar gaat over het grotere verhaal van de keramische industrie in de Rupelstreek en de geschiedenis en geologie ervan. In de gerestaureerde ringoven gaat het vooral over het werk en leven op de steenbakkerij, de productie van bakstenen en het functioneren van de ringoven. Interessant is dat de oven overal toegankelijk is (onder begeleiding van de gids) en dat je op die manier het functioneren en het ingenieuse concept van de ringoven beter kan begrijpen. We sloten af met een bezoek aan een heropgebouwde droogloods en aan één van de huisjes waar destijds de steenbakkersfamilies woonden.
De restauratie
De oven werd grondig gerestaureerd. Allicht was dat ook nodig. Muren werden weer opgebouwd, het dak volledig vervangen. Ook de schouw (aan de overkant van de straat!) werd volledig gerestaureerd, maar is nu een stuk lager dan oorspronkelijk het geval was.
Opvallend is dat de ruimte boven de oven zo'n halve meter werd verhoogd bij de restauratie. Dat heeft alles te maken met de nevenbestemming die het gebouw kreeg. Boven de oven werd namelijk ook een grote en kleine zaal ingericht die kan gehuurd worden voor vergaderingen en feestjes. Een compromis waarover je bedenkingen kan hebben. De grote vraag bij dergelijke (dure) restauraties en bij hergebruik van historisch erfgoed is hoe ver je kan gaan met aanpassingen van dergelijk erfgoed. In welke mate tast dit het historische karakter van het gebouw aan? Een moeilijke vraag...
Een echte aanrader
De site is erg interessant en Brik Boom is echt een bezoek waard, zeker met een rondleiding door een enthousiaste gids zoals de onze. Bovendien is er ook nog de omgeving: Noeveren is beschermd als dorpszicht en vlakbij ligt nog een andere oude steenbakkerij die bezocht kan worden, namelijk de site Fraiteur (of ook 't Geleeg). Ter plaatse kan je ook nog kiezen voor de bekroonde wandelroute 'Steenbakkerstunnel herontdekt' waarover we al eens eerder schreven.
De foto's
Een selectie foto's van ons bezoek kan je bekijken op deze link.
.jpeg) |
| De gerestaureerde ringoven van Brik Boom (foto Patrick Boucneau) |
Dit bezoek kaderde in het project ‘Park onder de pannen’ in Loksbergen (Halen) en werd georganiseerd door IOED Lage Kempen. Vorig jaar konden we ook al meegaan met een groep vrijwilligers van het project naar Steenbakkerij Membruggen in Riemst. (Bedankt Niels en Co!).
